İmplant Kimlere Uygun Olmayabilir?

İmplant değerlendirmesinde en sık yanlış anlaşılan nokta budur. Bir kişiye bu tedavinin şu an uygun olmadığının söylenmesi, çoğu zaman kapının tümüyle kapandığı anlamına gelmez. Diş hekimliğinde engeller iki başlıkta düşünülür: geçici engeller, düzeltildiğinde ortadan kalkar; kalıcı engeller ise nadirdir ve genellikle ağızla değil, kişinin genel sağlık durumuyla ilgilidir.

Bu ayrım pratikte şu anlama gelir: tedavi edilmemiş bir diş eti hastalığı bugün engeldir, tedavi edildikten sonra değildir. Kontrol altına alınmamış bir sistemik hastalık bugün engeldir, kontrol sağlandığında tablo değişebilir. Bu nedenle aşağıdaki başlıkları birer ret gerekçesi olarak değil, değerlendirme sırasında incelenen konular olarak okumak daha doğrudur.

İmplant için tanımlı bir üst yaş sınırı yoktur; belirleyici olan takvim yaşı değil, kişinin genel sağlık durumu ve ağız içi koşullarıdır. İleri yaştaki bir kişi, iyileşmesini etkileyecek bir engeli yoksa değerlendirmeye alınabilir.

Alt sınır ise nettir. Çene kemiğinin büyümesi devam ederken yerleştirilen bir implant, çevresindeki dişler büyümeyle birlikte hareket ederken kendi konumunda sabit kalır; zamanla uyumsuz bir görünüm ortaya çıkabilir. Bu nedenle büyüme tamamlanmadan implant planlanmaz. Gelişimin tamamlanıp tamamlanmadığı yaşa bakılarak değil, klinik bulgular ve görüntüleme ile değerlendirilir.

Sigara, implant değerlendirmesinde açıkça konuşulması gereken başlıklardan biridir. Duman ve içerdiği maddeler ağız içi dokuların kanlanmasını azaltır, iyileşme hücrelerinin bölgeye ulaşmasını zorlaştırır ve diş eti dokusunun savunmasını zayıflatır. Bunun pratikteki karşılığı, implant çevresindeki dokularda iltihabi sorunların daha sık görülmesi ve iyileşmenin daha yavaş ilerlemesidir.

Bu, sigara kullanan herkese implant yapılamayacağı anlamına gelmez; ancak riskin daha yüksek olduğunun bilinerek karar verilmesi gerektiği anlamına gelir. Hekimler genellikle işlem öncesi ve iyileşme döneminde kullanımın bırakılmasını ya da azaltılmasını önerir. Sigaranın ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkilerinin tamamını sigara ve ağız sağlığı yazımızda bulabilirsiniz.

Burada belirleyici olan hastalığın varlığı değil, kontrol altında olup olmadığıdır. Kontrol altındaki bir diyabet çoğu durumda engel oluşturmazken, kontrolsüz seyreden kan şekeri hem iyileşmeyi geciktirir hem de enfeksiyon riskini artırır. Aynı yaklaşım kalp damar hastalıkları, kanama eğilimi yaratan durumlar, bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler ve baş boyun bölgesine uygulanmış ışın tedavisi öyküsü için de geçerlidir; bu durumlarda karar, kişinin takibini yapan hekimle birlikte verilir.

İlaçlar da aynı çerçevede ele alınır. Kemik yıkımını baskılayan bazı ilaç grupları, kan sulandırıcılar ve bağışıklığı baskılayan tedaviler cerrahi bir işlem öncesinde mutlaka bildirilmelidir. Burada tek bir kural vardır ve istisnası yoktur: kullanılan hiçbir ilaç, kişinin kendi kararıyla bırakılmaz ya da dozu değiştirilmez. Gerekli bir düzenleme varsa bunu ilacı reçete eden hekim yapar. Bu nedenle muayeneye gelirken kullanılan ilaçların listesinin yanınızda olması, değerlendirmeyi doğrudan kolaylaştırır.

İmplant, ağzın geri kalanından bağımsız bir parça değildir. Aktif bir diş eti hastalığı varken implant yerleştirmek, iltihabın yeni bölgeye taşınmasına zemin hazırlar; bu nedenle önce diş eti sağlığının düzenlenmesi beklenir. Aynı şekilde düzenli ağız bakımı alışkanlığı olmayan bir kişide implant çevresindeki dokular zamanla risk altına girer, çünkü bu bölge en az doğal dişler kadar bakım ister.

Kemik hacminin yetersizliği ise sık karşılaşılan ancak çoğu zaman aşılabilen bir başlıktır; hazırlık seçeneklerini kemik grefti ve sinüs lifting yazımızda ele aldık. Gece diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı da değerlendirmeye girer: aşırı kuvvet, implantın üzerindeki parçaları ve çevresindeki kemiği zorlayabilir. Bu durumda tedavi tümüyle rafa kaldırılmaz; bruksizm yönetimi planın bir parçası hâline getirilir.

Değerlendirme üç ayak üzerinde ilerler. Birincisi ayrıntılı bir sağlık öyküsü: geçirilmiş hastalıklar, süregelen tedaviler, kullanılan ilaçlar ve alışkanlıklar. İkincisi ağız içi muayene: diş eti sağlığı, mevcut dişlerin durumu, kapanış ilişkisi ve hijyen düzeyi. Üçüncüsü görüntüleme: kemiğin miktarı ve komşu anatomik yapıların konumu.

Bu üçü bir araya geldiğinde ortaya çıkan tablo kişiye özeldir; bir başkası için verilen karar sizin için geçerli olmayabilir. İzmit Cedit'teki kliniğimizde de implant planlaması bu sıra izlenerek yapılır ve uygun görülmeyen durumlarda alternatif tedavi seçenekleri konuşulur. Bir tedavinin uygun olmaması, eksik dişin çözümsüz olduğu anlamına gelmez.