Kemik Grefti ve Sinüs Lifting: İmplant Öncesi Hazırlık

Diş implantı, kaybedilen dişin kökünün yerini alan ve çene kemiğinin içine yerleştirilen bir parçadır. Bu nedenle işlev görebilmesi, çevresinde onu saracak yeterli miktarda sağlıklı kemik bulunmasına bağlıdır. Kemik yalnızca implantı taşımaz; yüzeyiyle bütünleşerek çiğneme sırasında oluşan kuvvetleri çevreye dağıtır.

Değerlendirmede tek bir ölçü değil, üç ölçü birlikte incelenir: kemiğin yüksekliği, genişliği ve yoğunluğu. Bir bölgede kemik yüksek ama ince olabilir; başka bir bölgede kalın ama alçak olabilir. Bu ölçülerden biri yetersiz kaldığında implant için gereken zemin önce hazırlanır. Tedavinin genel işleyişini diş implantı nedir yazımızda anlattık; buradaki konu, o tedaviden önce gelen hazırlık aşamasıdır.

Çene kemiği, üzerine binen çiğneme kuvvetiyle uyarılır ve bu uyarı sürdüğü sürece hacmini korur. Diş çekildiğinde ya da kaybedildiğinde o bölgedeki uyarı ortadan kalkar, kemik zamanla geriler. Gerileme en belirgin biçimde kaybın ardından gelen ilk aylarda görülür; sonrasında daha yavaş, ancak süreklilik gösteren bir seyir izler. Bu yüzden yıllar önce çekilmiş bir dişin yerindeki kemik ile yeni çekilmiş bir dişin yerindeki kemik aynı değildir.

Hacim kaybını hızlandıran başka etkenler de vardır. Uzun süre tedavi edilmemiş diş eti hastalığı dişi tutan kemiği eritir. Yıllarca kullanılan ve zamanla uyumu bozulan hareketli protezlerin dokuya yaptığı basınç gerilemeyi artırabilir. Travma, ileri düzeyde ilerlemiş enfeksiyon ya da çene içindeki kistik oluşumlar bölgesel kayıplara yol açabilir.

Kemik grefti, kemik hacminin yetersiz kaldığı bölgede yeni kemik oluşumuna zemin hazırlamak amacıyla kullanılan malzemenin genel adıdır. Buradaki mantık, hazır bir kemik parçasını yerine koymak değildir; greft bir iskele görevi görür ve vücudun kendi kemik hücrelerinin bu iskeleyi kullanarak bölgeyi doldurması beklenir. Süreç bu nedenle bir dolgu değil, bir iyileşme sürecidir ve zaman ister.

Greft malzemesi, kişinin kendi kemiğinden alınabileceği gibi denetimli koşullarda hazırlanmış başka kaynaklardan da seçilebilir. Hangi kaynağın ve hangi hacmin uygun olduğu; eksik kemiğin miktarına, bölgenin konumuna ve kişinin genel sağlık durumuna göre hekim tarafından belirlenir. Greftin olgunlaşması genellikle aylarla ölçülen bir süre alır ve bu süre kişiden kişiye değişir.

Üst çenenin arka bölgesinde, azı dişlerinin kökleriyle komşu olan bir hava boşluğu bulunur: maksiller sinüs. Bu bölgedeki dişler kaybedildiğinde kemik hem aşağıdan geriler hem de sinüs boşluğunun tabanı zaman içinde aşağı doğru genişleyebilir. Sonuçta implantın tutunması için gereken kemik yüksekliği azalır.

Sinüs lifting, bu bölgede implanta yetecek kemik yüksekliğini oluşturmayı amaçlayan hazırlık işleminin adıdır. Yalnızca üst çenenin arka bölümü için gündeme gelir; alt çenede karşılığı yoktur. Alt çenede yetersizlik söz konusuysa hazırlık, genellikle genişlik ya da yükseklik kazandırmaya yönelik greft uygulamalarıyla planlanır.

Hazırlık gerekip gerekmediği ağız içi muayene ile başlayan, görüntüleme ile netleşen bir değerlendirmenin sonucudur. İki boyutlu bir film kemiğin yüksekliği hakkında fikir verir ancak genişliğini göstermez; bu nedenle üç boyutlu görüntüleme, sinüs tabanının konumu ve sinir kanalının seyri gibi ayrıntıların görülmesi gereken durumlarda tercih edilir. İmplant planlaması yapılan her kişide bu hazırlığa gerek duyulmaz; birçok bölgede mevcut kemik yeterlidir.

Hazırlığın zamanlaması da tek bir kalıba bağlı değildir. Eksiklik sınırlıysa hazırlık ile implantın yerleştirilmesi aynı süreç içinde planlanabilir; eksiklik belirginse önce kemiğin olgunlaşması beklenir ve implant sonraki bir aşamaya bırakılır. İzmit ve Kocaeli genelinden bu değerlendirme için başvuran kişilerde ilk adım her zaman aynıdır: muayene, görüntüleme ve kişiye özel bir plan.

Hazırlık işlemlerinin ardından bölgede birkaç gün süren şişlik, hassasiyet ve zaman zaman morarma görülebilir; bunlar iyileşmenin olağan parçalarıdır. Hekimin verdiği kullanım ve beslenme talimatlarına uymak, bölgeyi zorlamamak ve ağız hijyenini aksatmamak iyileşmeyi doğrudan etkiler. Sinüs bölgesini ilgilendiren bir hazırlık yapıldıysa hekim, burnu zorlayan davranışlar konusunda ayrıca bilgilendirme yapar.

Her iyileşme aynı hızda ilerlemez. Sigara kullanımı, kontrol altında olmayan sistemik hastalıklar ve ağız hijyeninin ihmal edilmesi, greftin beklenen olgunluğa ulaşmasını zorlaştırabilir. Artan ağrı, geçmeyen şişlik, ateş ya da bölgeden gelen akıntı gibi durumlar geciktirilmeden hekime bildirilmelidir. Sonraki aşamada uygulanacak bakım için implant sonrası bakım yazımız yol gösterici olacaktır.