Pamukçuk (Ağız Mantarı): Bebeklerde, Protez Kullananlarda ve Yetişkinlerde

Pamukçuk, ağızda doğal olarak az miktarda bulunan Candida adlı mantarın aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan bir enfeksiyondur. Sağlıklı bir ağızda bakteriler ve mantarlar dengede durur. Bu denge bozulduğunda mantar çoğalır ve belirti verir.

Tipik görünüm; dil, yanak içi ya da damakta süt kesiği gibi beyaz, kremsi tabakalardır. Bu tabakalar silindiğinde altında kızarık, bazen hafif kanayan bir yüzey görülür.

• Bebekler: Bağışıklık sistemi henüz gelişmekte olduğu için sık görülür; emzirme sırasında huzursuzluk yapabilir
• Hareketli protez kullananlar: Protezin altı nemli ve havasız bir ortamdır; protez gece de takılıyorsa risk artar
• Antibiyotik ya da kortizon kullananlar: Antibiyotik bakterileri azaltarak dengeyi bozar; kortizonlu inhaler sonrası ağzı çalkalamamak da etkilidir
• Diyabeti kontrol altında olmayanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler
• Ağız kuruluğu yaşayanlar

• Silinebilen beyaz ya da krem renkli tabakalar
• Ağızda yanma, acı ya da pamuk hissi
• Tat almada azalma
• Ağız köşelerinde kızarıklık ve çatlaklar
• Protez altındaki damakta kızarıklık (çoğu zaman ağrı yapmaz)

Silinmeyen beyaz lekeler pamukçuk değildir ve ayrı bir değerlendirme gerektirir. Dilde biriken beyaz tabaka da her zaman mantar değildir; dil pası için bu yazıya bakabilirsiniz.

Pamukçuk tedavisi hekimin önereceği mantar ilaçlarıyla yapılır; bebeklerde çocuk doktoru, yetişkinlerde aile hekimi ya da diş hekimi değerlendirir. Tekrarlayan pamukçukta altta yatan neden (diyabet, ilaç, protez uyumu) araştırılır.

Protez kaynaklı mantarda yalnızca ağzı tedavi etmek yetmez; protez de mantarı barındırdığı için düzenli temizlenmeli, gerekirse uyumu kontrol edilmelidir.

• Protezi geceleri çıkarın, her gün temizleyin; ayrıntılar protez temizliği yazımızda
• Kortizonlu inhaler kullandıktan sonra ağzı suyla çalkalayın
• Bebeklerde emzik ve biberon uçlarını düzenli kaynatın
• Ağız kuruluğuna karşı bol su için; öneriler ağız kuruluğu yazımızda
• Günde iki kez fırçalayın, dili de temizleyin

Kliniğimizde muayene sırasında ağız içi dokular da değerlendirilir; bilgi için diş muayenesi sayfamıza bakabilirsiniz.