Ağız İçi Yanık: Sıcak Yiyecek Sonrası Ne Yapmalı?

Ağız içini kaplayan mukoza, deriye göre çok daha ince ve korumasız bir dokudur. Bu yüzden fırından yeni çıkmış bir yiyecek ya da kaynar bir içecek, deride iz bırakmayacak bir temasla ağız içinde yanığa yol açabilir.

En sık etkilenen bölgeler damağın ön kısmı, dilin ucu ve dudak içidir. İlk saatlerde yanma hissi, kızarıklık ve dokunmaya duyarlılık görülür.

Öncelik bölgeyi soğutmak ve tahrişi durdurmaktır.

• Ilık-serin su ile ağzı birkaç kez çalkalayın
• Sıcak, asitli ve baharatlı gıdalara ara verin
• Bölgeyi dille ya da parmakla kurcalamayın
• Yumuşak ve serin gıdaları tercih edin

Buzu doğrudan dokuya bastırmak önerilmez; zaten hasarlı olan mukozayı ayrıca zorlayabilir.

Ağız içi yanıklarda en sık yapılan hata, evde duyulan yöntemlerle bölgeye müdahale etmektir. Alkol içeren gargaralar, tuz ruhu benzeri maddeler, aspirin gibi ilaçların doğrudan doku üzerine konması ya da soyulmaya başlayan mukozanın çekilmesi iyileşmeyi geciktirir.

Yanık bölgesinde kabarcık oluştuysa patlatılmamalıdır; altındaki doku açık kalırsa enfeksiyon riski artar.

Yüzeysel yanıklar genellikle birkaç gün içinde geriler. Aşağıdaki durumlarda değerlendirme gerekir:

• Şikâyet 7–10 günde gerilemiyorsa
• Yaygın kabarcık, açık yara ya da beyaz plak oluştuysa
• Yutkunma ya da konuşma belirgin biçimde güçleştiyse
• Ateş, şişlik ya da kötü koku eklendiyse

Çocuklarda ve sıcak sıvı temasının yaygın olduğu durumlarda daha erken değerlendirme uygundur. Mesai dışında oluşan durumlar için nöbetçi diş hekimi hizmetine başvurulabilir.

Sıcak temas hatırlanmıyorsa ve yara tekrarlıyorsa tablo yanıktan başka bir şey olabilir. Yuvarlak, ortası beyazımsı, kenarı kızarık yaralar için aft ayrımı yapılmalıdır.

Keskin bir kenar, kırık bir diş ya da protez kenarı sürekli aynı bölgeyi tahriş ediyorsa yara tekrarlar; bu durumda nedeni ortadan kaldırmak gerekir.