Süt Dişleri Ne Zaman Düşer? Yaşa Göre Değişim Takvimi

Süt dişi dizisi toplam 20 dişten oluşur; her çenede dört kesici, iki kanin ve dört azı diş bulunur. İlk diş genellikle altıncı ay civarında sürer. Bu tarih çocuktan çocuğa aylarca değişebilir ve erken ya da geç sürmesi tek başına bir sorun işareti değildir.

Dizinin tamamlanması çoğunlukla üç yaş civarını bulur. Süt dişleri çiğneme ve konuşmanın yanı sıra, altlarında gelişen kalıcı dişlerin süreceği alanı korumakla da görevlidir.

Süt dişlerinin düşmesi çoğu çocukta 6–7 yaş civarında alt ön kesici dişlerle başlar. Süt dişinin kökü, altındaki kalıcı dişin ilerlemesiyle birlikte erir; diş önce sallanır, sonra düşer.

Sık karşılaşılan bir yanılgı, ağızda beliren ilk kalıcı dişin ön kesiciler olduğudur. Oysa çoğunlukla ilk süren kalıcı diş, süt azı dişlerinin arkasında herhangi bir süt dişi düşmeden yerini alan altı yaş azı dişidir. Bu diş hiçbir süt dişinin yerine geçmez ve düşmez; kalıcı diş dizisinin parçasıdır. Süt dişi sanıldığı için bakımı ihmal edilebildiğinden çürük açısından yakından izlenmesi gerekir.

Aşağıdaki aralıklar ortalama değerlerdir; bir yıla varan farklar olağan kabul edilir ve çoğunlukla bir sorun göstermez:

• Alt orta kesiciler: genellikle 6–7 yaş
• Üst orta kesiciler: genellikle 6–8 yaş
• Yan kesiciler: genellikle 7–8 yaş
• Birinci süt azıları: genellikle 9–11 yaş
• Süt kaninleri: genellikle 9–12 yaş
• İkinci süt azıları: genellikle 10–12 yaş

Kız çocuklarında değişimin bir miktar daha erken başlaması sık gözlenir. Sıranın belirgin biçimde bozulması, örneğin bir tarafta diş düşerken karşı tarafta uzun süre hiç değişim olmaması, muayenede değerlendirilmesi uygun durumlardandır.

Sallanan bir dişin kendiliğinden düşmesini beklemek genellikle yeterlidir. Çocuk dişi diliyle oynatabilir; süreci hızlandırmak için ip bağlamak ya da zorla çekmeye çalışmak kök kırığına, diş etinde yaralanmaya ve gereksiz kanamaya yol açabilir.

Diş düştükten sonra boşluktan kısa süreli kanama olması beklenir; temiz bir gazlı bez üzerine birkaç dakika bastırmak çoğunlukla yeterlidir. Fırçalama o bölge dahil sürdürülür, yalnızca ilk gün daha nazik davranılır. Kanama uzun sürer ya da yeniden başlarsa muayene gerekir; çocuklarda beklenmedik durumlarda izlenecek genel yaklaşımı çocuklarda acil diş sorunları yazımızda ele aldık.

Bir süt dişi çürük ya da darbe nedeniyle sırası gelmeden kaybedilirse komşu dişler boşluğa doğru yatabilir ve kalıcı dişin süreceği alan daralabilir. Böyle durumlarda hekim, yerin korunması için bir yer tutucu apareyi gündeme getirebilir; kararı boşluğun konumu, çocuğun yaşı ve kalıcı dişin gelişim aşaması belirler.

Kalıcı diş, süt dişi düşmeden onun arkasından sürerse ağızda geçici olarak iki sıra görünüm oluşabilir. Bu tablo her zaman müdahale gerektirmez; süt dişi kısa sürede kendiliğinden düşebilir. Ayrımı muayene ortaya koyar. İzmit Cedit'teki kliniğimizde çocuk diş hekimliği kapsamında diş değişimi dönemi düzenli kontrollerle izlenir.

Diş değişimi döneminde ağızda farklı boylarda dişler bir arada bulunur ve fırçanın bazı yüzeylere ulaşması zorlaşır. Özellikle yeni süren azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin girintiler çürüğe açıktır; bu nedenle bu dönemde fissür örtücü uygulamasının gerekip gerekmediği hekim tarafından değerlendirilebilir. Günlük bakımın nasıl sürdürüleceği için çocuklarda diş bakımı yazımıza bakabilirsiniz.