Okula Dönüş Öncesi Çocuk Diş Kontrolü

Okul döneminin başlangıcı, çocuklarda ağız bakımı rutininin yeniden kurulduğu bir geçiş dönemidir. Yaz aylarında uyku ve öğün saatleri esner, ara öğünlerin sıklığı artar; okulun başlamasıyla gün yeniden düzene girer.

Ders dönemi başladıktan sonra gündüz saatlerinde muayene için uygun zaman ayırmak çoğu aile için zorlaşır. Bu nedenle rutin bir kontrolün yaz sonuna denk getirilmesi pratik bir tercih olabilir. Kontrolün amacı bir sorun aramak değil, varsa henüz küçükken görülmesini sağlamaktır.

Okul çağındaki bir çocukta rutin kontrol genellikle şu başlıkları kapsar:

• Çürük taraması: özellikle azı dişlerinin çiğneme yüzeyleri ve dişlerin birbirine bakan yüzeyleri.
• Diş eti sağlığı: kanama, iltihap belirtileri ve diş taşı birikimi.
• Diş değişimi: süren kalıcı dişler, düşmesi geciken süt dişleri ve kapanış ilişkisi.
• Fırçalama etkinliği: hangi bölgelerin düzenli olarak atlandığı.
• Gerekli görülürse röntgen: kararı muayene bulgusuna göre hekim verir, her kontrolde rutin olarak çekilmez.

Muayene sonunda ailenin bilgilendirilmesi de sürecin parçasıdır: hangi bölgelerde eksik temizlik olduğu ve bir sonraki kontrolün ne zaman uygun olacağı konuşulur.

Okul çağı, kalıcı azı dişlerinin sürdüğü dönemdir. Bu dişlerin çiğneme yüzeyindeki derin girintiler fırça kıllarının ulaşmasını zorlaştırır. Çürük riski değerlendirildikten sonra bu yüzeylerin ince bir malzemeyle kapatılması gündeme gelebilir; ayrıntılarını fissür örtücü yazımızda anlattık.

Benzer biçimde florür içeren uygulamaların gerekip gerekmediği de çocuğun çürük geçmişine, beslenme alışkanlıklarına ve kullandığı macuna göre belirlenir; florürün ne işe yaradığı ayrı bir yazının konusudur. Her iki uygulama da muayene sonrası hekim değerlendirmesiyle karara bağlanır; her çocuğa uygulanan standart bir işlem listesi değildir.

Çürük oluşumunda şekerin bir seferde tüketilen miktarından çok, gün içinde kaç kez tüketildiği belirleyicidir. Sabah okula çıkmadan önce ve gece yatmadan önce yapılan iki fırçalama, düzenli olduğu sürece çoğu çocuk için yeterlidir; okulda fırçalama zorunlu değildir.

Beslenme çantasında yapışkan ve uzun süre ağızda kalan şekerli ürünler yerine su, meyve ve sütlü gıdalar tercih edilebilir. Ara öğünlerden sonra su içmek ağızda kalan artıkların bir bölümünü uzaklaştırır. Asitli içecekler ise mine yüzeyini etkilediğinden sıklığının sınırlı tutulması yerinde olur.

Okul çağında en sık karşılaşılan acil durumlardan biri, oyun ya da spor sırasında ön dişlere gelen darbelerdir. Kırılan veya yerinden çıkan bir dişte ilk dakikalarda yapılanlar sonucu etkiler; temas içeren sporlarda ağızlık kullanımı koruyucu bir önlemdir. Bu durumlarda izlenecek adımları çocuklarda acil diş sorunları yazımızda topladık.

İzmit Cedit'teki kliniğimiz haftanın her günü açıktır; çocuk diş hekimliği kapsamındaki muayeneler de bu düzende yürütülür.